Adres IP (Internet Protocol) to numer przypisany do interfejsu sieciowego. Gdy otwierasz stronę, przeglądarka wysyła do serwera pakiety danych. W każdym pakiecie IP jest adres docelowy i źródłowy. Pierwszy pomaga dostarczyć żądanie. Drugi pozwala skierować odpowiedź z powrotem.

Jeden dom, kilka urządzeń

Na domowym Wi-Fi telefon i komputer zwykle mają różne prywatne adresy IPv4. Router tłumaczy je na adres po stronie internetu i zapamiętuje aktywne połączenia. Dzięki temu wie, do którego urządzenia przekazać odpowiedź. Dla odwiedzanej strony oba urządzenia mogą wyglądać jak jeden adres.

W IPv6 urządzenie może mieć własny globalny adres. O tym, czy ktoś z internetu może nawiązać z nim połączenie, decydują również reguły zapory.

Który adres podać?

Jeśli wsparcie techniczne pyta o IP widoczne w logach strony, sprawdź publiczny adres w tej samej przeglądarce, z której korzystasz przy zgłoszeniu. Zapisz też godzinę i strefę czasową. Przy konfiguracji drukarki w domu zwykle przyda się jej adres z sieci lokalnej.

Co dzieje się od wpisania nazwy do otwarcia strony?

Weźmy prosty przykład. Wpisujesz w przeglądarce nazwę biblioteki miejskiej. Jeśli komputer nie zna jeszcze jej adresu, pyta o niego za pomocą DNS. Odpowiedź może zawierać kilka adresów. Przeglądarka wybiera jeden z dostępnych i próbuje nawiązać połączenie. Domowy router przekazuje pakiety dalej, a kolejne routery po drodze wybierają następny odcinek trasy na podstawie adresu docelowego.

To tłumaczy, dlaczego zapisanie samego IP biblioteki zamiast jej nazwy może później sprawić kłopot. Biblioteka może przenieść stronę na inny serwer bez zmiany nazwy. Jeden serwer może też obsługiwać wiele witryn. Przeglądarka przekazuje nazwę podczas nawiązywania połączenia HTTPS, a serwer posługuje się nią m.in. przy wyborze certyfikatu i witryny.

Adres IP, port i nazwa urządzenia

Podczas rozmowy z pomocą techniczną te trzy wartości łatwo pomylić. Adres IP wskazuje miejsce w sieci, do którego mają dotrzeć pakiety. Port pozwala rozdzielać połączenia między usługi na tym samym adresie. Przykładowo HTTPS domyślnie korzysta z portu 443. Nazwa urządzenia to etykieta, pod którą twój laptop może być widoczny np. w domowej sieci. Zmiana nazwy laptopa nie jest sposobem na zmianę jego publicznego IP.

Sam zapis też daje wskazówkę. Cztery liczby oddzielone kropkami, takie jak lokalny adres 192.168.1.20, to IPv4. W IPv6 zobaczysz grupy znaków oddzielone dwukropkami. Podwójny dwukropek może zastąpić ciąg zer. Sposób zapisu nie mówi, czy urządzenie jest podłączone przewodem, przez Wi-Fi czy przez sieć komórkową.

Jak przekonać się, co zmienia wynik?

Otwórz odczyt publicznego IP na telefonie podłączonym do domowego Wi-Fi. Zapisz wersję protokołu i adres. Wyłącz Wi-Fi, poczekaj, aż telefon przejdzie na dane komórkowe, i odśwież stronę. Dla serwera to dwa osobne połączenia. Jeśli oba pomiary biegną przez ten sam VPN, możesz zobaczyć ten sam wynik mimo zmiany łącza.

W ten sposób sprawdzisz również, czego z IP odczytać się nie da. Serwer może rozpoznać sieć operatora, ale nie dowie się z samego numeru, kto trzyma telefon. Miasto w bazie geolokalizacyjnej bywa wspólne dla wielu abonentów. Z kolei po zalogowaniu do biblioteki konto pozwala jej rozpoznać czytelnika nawet wtedy, gdy jego adres się zmieni.