Tytuł „mecenasa” nie jest tytułem fachowym, ale zwrotem grzecznościowym, stosowanym jednocześnie wobec radców prawnych a także adwokatów, a dosyć często także wobec aplikantów tych zawodów prawniczych.
Praktycznie innymi słowy, iż mecenasem określić można zarówno radcę prawnego, a także adwokata. Uważa się również, iż terminem tym określać można magistrów prawa, choć to stosuje się sporadycznie.

Osoba, która ukończyła studia prawnicze, natomiast nie zakończyła żadnej z aplikacji prawniczej, zazwyczaj nazywana jest po prostu prawnikiem. Nazwa „mecenas” w stosunku do osób uprawiających jeden z zawodów prawniczych jest używane tylko i wyłącznie w Polsce – w pozostałych krajach nie napotyka się go w takim zastosowaniu.

Tytuł ten jest jedynie umowny i nie notuje się go w żadnym z aktów prawnych używanych obecnie w Polsce. Oznacza to, że w przeciwieństwie do tytułów „adwokat” oraz „radca prawny” tytuł „mecenas” nie podlega jakiejkolwiek ochronie prawnej.
Biorąc pod uwagę, że mecenasem określa się adwokatów i radców prawnych to, aby w pełni zrozumieć znaczenie tego zwrotu grzecznościowego, niezbędne jest wyjaśnienie zakresu obowiązków tych dwóch zawodów prawnych.

Należy jednak zaakcentować, że ze względu na powiększający się zakres kompetencji radców prawnych w ostatnim dziesięcioleciu rozbieżności pomiędzy nimi, a adwokatami stały się niewielkie.

Jakie są różnice między adwokatem a radcą prawnym?

Formalnie rzecz biorąc tytuł adwokata może otrzymać osoba, która najpierw ukończyła pięcioletnie studia prawnicze, po których zaliczyła toczącą się 3 lata aplikację adwokacką kierowaną przez właściwy samorząd zawodowy. Co istotne, samo ukończenie aplikacji nie pozwala, aby być adwokatem w Warszawie; potrzebne jest też pozytywne zaliczenie ostatecznego egzaminu zawodowego, który jest realizowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Dopiero wtenczas dana osoba zostaje wpisana na listę adwokatów oraz może korzystać z tego tytułu w własnej praktyce zawodowej.

Na czym polega odmienność w wynajęciu adwokata a radcy prawnego?

Należałoby przy tej okazji dodać, iż w przypadku radcy prawnego droga do zdobycia tytułu zawodowego jest niemal identyczna – wyłączna rozbieżność polega na tym, iż aplikację radcowską prowadzi inny samorząd zawodowy, a po zakończeniu aplikacji osoba zostaje wpisana na listę radców prawnych.
Równolegle adwokat, a także radca mają niemalże ten sam zakres obowiązków. W obecnej chwili obligatoryjną oraz główną rozbieżnością pomiędzy tymi dwoma zawodami prawnymi jest niemożliwość zatrudnienia adwokata na podstawie umowy o pracę.

Praktycznie oznafcza to, że adwokat może współdziałać z firmą bądź osobą fizyczną tylko na bazie umowy cywilnoprawnej. Natomiast radca prawny może zostać zatrudniony na bazie umowy o pracę. Niemniej jednak, radca prawny nie powinien wtedy reprezentować klientów w sprawach karnych i karnoskarbowych w charakterze obrońcy. Co ciekawe, to ograniczenie nie tyczy się pracowników naukowych oraz naukowo-dydaktycznych.